Đánh giá bài viết


Thời điểm bắt đầu cho trẻ ăn dặm rất quan trọng vì đây là giai đoạn đầu tiên bé tiếp xúc với thức ăn bên ngoài. Các mẹ cần tìm hiểu kỹ khi nào bắt đầu cho trẻ ăn dặm? cho trẻ ăn dặm như thế nào là đúng cách… để đảm bảo an toàn sức khỏe cho trẻ giúp trẻ nạp thêm năng lượng dinh dưỡng phát triển khỏe mạnh. Hãy cùng mecuteo.net tham khảo những thông tin quan trọng về vấn đề cách cho trẻ ăn dặm lần đầu tiên đúng cách với thực đơn khoa học dành cho các em bé từ 5-6 tháng tuổi dưới đây.

loading...

Cách cho trẻ ăn dặm lần đầu tiên đúng cách với thực đơn khoa học

Ăn dặm là gì? Khi chào đời, thức ăn chính của bé là sữa mẹ. Nếu sữa mẹ không đủ, cần bổ sung thứ giống với sữa mẹ nhất – sữa công thức. Việc bổ sung này khác với cho ăn dặm, khi thức ăn chính (sữa mẹ, sữa công thức) được thay thế bằng những thức ăn khác, để bé dần làm quen với lối sống người lớn.

Việc cho bé ăn dặm đã trở nên phức tạp vì trong hai thập kỷ gần đây, kỹ thuật ăn dặm thay đổi rất nhiều. Trước kia, khi cho bé ăn bổ sung, người ta chủ yếu dùng sữa bò. Rõ ràng là sữa bò, kể cả sữa chất lượng tốt, được xử lý tốt, vẫn không chứa đủ lượng vitamin và các vi chất cần thiết. Vì vậy, thời đó người ta khuyến cáo bổ sung cho trẻ nhỏ từ độ tuổi 3 tháng các loại nước rau, nước táo, lòng đỏ trứng. Theo quan điểm hiện đại, nếu mẹ đủ sữa cho con bú và mẹ có chế độ dinh dưỡng tốt thì trước 6 tháng bé không cần thêm gì. Cũng áp dụng nguyên tắc này cho trường hợp nuôi con bằng sữa công thức

1. Những điều cần biết khi cho trẻ ăn dặm

Những điều cần biết khi cho trẻ ăn dặm - Cách cho trẻ ăn dặm lần đầu tiên đúng cách với thực đơn khoa học

Các dấu hiệu bé đã sẵn sàng để ăn dặm

Cần hiểu rằng 6 tháng tuổi không phải tiêu chuẩn duy nhất để bắt đầu cho bé ăn dặm, cần có thêm các điều kiện sau:

  1. Cân nặng tăng gấp đôi so với khi sinh.
  2. Bé biết giữ đầu thẳng và có thể tự ngồi.
  3. Biết đưa môi dưới về phía trước để nhận thức ăn từ thìa.
  4. Biết ngoảnh đầu đi nơi khác khi không muốn ăn món nào đó.
  5. Lưỡi không còn phản xạ tự động đẩy vật lạ (cho vật gì vào mồm bé cũng đẩy ra, trừ núm vú).
  6. Bé thể hiện sự thích thú đối với thức ăn bạn đưa.

Trẻ ăn dặm như thế nào?

Để phát triển tốt, trẻ bắt đầu ăn dặm vẫn cần được tiếp tục bú sữa mẹ hàng ngày ít nhất 3-4 lần và ăn từ 2 bữa bột cháo/ngày rồi tăng dần lên 3-4 bữa bột/ngày khi gần 1 tuổi. Lưu ý là ngay từ khi tròn 6 tháng tuổi, trẻ cần ăn dặm và phải được ăn dặm đúng cách, đó là bột/cháo nấu với đủ 4 nhóm thực phẩm như sau:

  Cách chọn sữa công thức cho trẻ sơ sinh phù hợp và những điều mẹ cần lưu ý

Nhóm cung cấp bột đường: sử dụng gạo tẻ gạo tám mới, không nên trộn lẫn gạo nếp (gây đặc khó ăn) không nên trộn ý dĩ, hạt sen, đậu xanh dễ gây cảm giác chán khó ăn và chậm tiêu cho trẻ, với trẻ trên 1 tuổi nên đa dạng thực đơn ăn dặm để tránh làm trẻ biếng ăn do ăn cháo quá lâu: nên chế biến súp khoai tây thịt bò xay, bún, phở, bánh đa,… để trẻ hào hứng với bữa ăn dặm.

Nhóm cung cấp chất đạm: thịt nạc (lợn, gà), lòng đỏ trứng gà: là những thực phẩm giàu đạm dễ tiêu khuyến nghị dùng cho trẻ khi mới bắt đầu tập ăn dặm, sau đó cho trẻ ăn thịt bò, cá, tôm, cua (khi sang tháng tuổi thứ 7), trên 1 tuổi nên cho trẻ ăn cả quả trứng gà (cả lòng đỏ và lòng trắng). Với trẻ nhỏ không có vấn đề về cholesterol máu cao nên cho trẻ ăn trứng gà hằng ngày nếu trẻ thích ăn để tận dụng một nguồn cung cấp đạm động vật ngon bổ rẻ.

Nhóm cung cấp chất béo: trẻ cần ăn cả dầu thực vật và mỡ động vật (mỡ gà, mỡ lợn…), với tỷ lệ tốt nhất là 1:1 nên xen kẽ các bữa dầu và mỡ. Các loại dầu thực vật nên ăn đa dạng (đậu nành, mè, ôliu, dầu cá hồi…) riêng dầu gấc không nên ăn hàng ngày mà chỉ nên 1-2 lần/tuần để tránh vàng da do thừa tiền vitamin A.

Nhóm cung cấp chất xơ và vitamin: rau xanh và củ quả. Lưu ý đây là nhóm hầu như không cung cấp năng lượng nên không cho quá nhiều vào bữa bột cháo của trẻ gây thấp năng lượng khẩu phần khiến trẻ chậm lên cân: với trẻ bắt đầu ăn dặm nên cho 1 thìa rau, sau này tăng lên 2-3 thìa rau/1 bát bột cháo là đủ. Nếu trẻ táo bón có thể tăng cường thêm nhưng không nên quá nhiều. Ngược lại, với trẻ bị thừa cân béo phì rất nên bổ sung tăng cường nhóm này để hạn chế năng lượng.

Cách chọn thực phẩm bổ sung cho trẻ

Cách chọn thực phẩm bổ sung cho trẻ - Cách cho trẻ ăn dặm lần đầu tiên đúng cách với thực đơn khoa học

  1. Giàu năng lượng và giàu dinh dưỡng: đặc biệt là sắt, kẽm, canxi, vitamin A, C và folate (có nhiều trong thức ăn nguồn gốc động vật, hải sản, sữa…).;
  2. Sạch và an toàn: Không có tác nhân gây bệnh (không có vi khuẩn gây bệnh hoặc các sinh vật có hại khác); Không có các hóa chất có hại hoặc chất độc; Không có xương hoặc các miếng cứng có thể gây tổn thương cho trẻ.
  3. Không quá nóng, cay, mặn, dễ ăn với trẻ, trẻ thích ăn.
  4. Dễ chuẩn bị từ các thực phẩm của gia đình, địa phương, giá hợp lý, dễ nấu.
  5. Bên cạnh đó, lưu ý về vệ sinh thực phẩm vì tỷ lệ rối loạn tiêu hóa cao nhất ở lứa tuổi trẻ ăn dặm: cần chú ý rửa và giữ sạch dụng cụ làm bếp và bát đũa khi chuẩn bị thức ăn cho trẻ, cần cho trẻ ăn trong vòng hai giờ sau khi nấu.
  6. Nên tránh dùng những bữa phụ có quá nhiều đường (làm hỏng răng) và có giá trị dinh dưỡng thấp (ví dụ: nước có gas, kẹo kem, kẹo que), dễ gây các bệnh rối loạn chuyển hóa sau này.
  Thành phần trong sữa công thức giống sữa mẹ nhất cho trẻ phát triển tốt

2. Cho trẻ ăn dặm đúng cách

Để đảm bảo cho trẻ ăn dặm đúng cách, ngon miệng và hấp thu tốt cần:

  1.  Cho trẻ ăn các thức ăn mềm, đa dạng, dễ tiêu và chia thành các bữa nhỏ (với trẻ mới ăn dặm hoặc trẻ biếng ăn). Tránh ăn trong bữa chính của trẻ những thức ăn thô nguyên hạt khó tiêu thấp năng lượng như ngô, khoai môn, bột sắn…
  2. Ða dạng thực phẩm: thay đổi các loại thức ăn trong các bữa ăn hoặc các ngày, để ý chọn những loại thức ăn trẻ thích để khuyến khích trẻ ăn đủ bữa.
  3. Với trẻ ăn kém, chậm lên cân hay sau đợt ốm, cần chú trọng bồi dưỡng bằng các loại thức ăn giàu dinh dưỡng giúp trẻ nhanh bắt kịp đà phát triển, đặc biệt là thực phẩm giàu đạm động vật: sữa mẹ, sữa công thức (trong trường hợp không được bú mẹ), trứng, thịt, cá…
  4. Ngoài ra, khi bắt đầu ăn dặm cần lưu ý cho trẻ được uống đủ nước đun sôi để nguội, nước hoa quả tươi và ăn thêm hoa quả để cung cấp đủ vitamin và chất xơ để đảm bảo quá trình tiêu hóa trong cơ thể được thuận lợi.

3. Thực đơn ăn dặm cho bé 5-6 tháng tuổi

Thực đơn ăn dặm cho bé 5-6 tháng tuổi - Cách cho trẻ ăn dặm lần đầu tiên đúng cách với thực đơn khoa học

Bác sĩ Lê Phương sẽ tư vấn cho các mẹ cách chế biến thức ăn dặm tuyệt vời cho bé.

Kính gửi bác sĩ. Con gái em hiện được 5 tháng 4 ngày tuổi. Lúc sinh bé nặng 3,2kg. Hiện nay cân năng của bé là 8kg. Em đang tập cho bé ăn dặm nhưng không biết như thế nào là đúng và đẩy đủ dinh dưỡng (thực đơn, cách chế biến…). Em cũng muốn cho bé uống thêm nước hoa quả vì mùa hè rất nắng nóng nhưng không biết ở độ tuổi này bé đã được uống chưa và uống loại hoa quả nào là phù hợp. Rất mong nhận được sự tư vấn của bác sĩ. Em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời:

Chào bạn!

Cân nặng hiện tại của bé nhà bạn thừa 1,1kg so với tiêu chuẩn. Nếu sữa mẹ vẫn đủ để cung cấp cho bé thì bạn nên cho bé ăn dặm khi tròn 6 tháng tuổi. Nếu trong trường hợp sữa của bạn không đủ để cung cấp cho bé thì bạn có thể bắt đầu cho bé ăn dặm ngay từ bây giờ.

Khi trẻ bắt đầu tập ăn dặm, bố mẹ không nên sốt ruột mà cho bé ăn được nhiều ngay trong những bữa đầu tiên. Việc tập cho bé ăn dặm cần được thực hiện một cách từ từ, với các loại thức ăn chú ý tập cho trẻ ăn từ ít đến nhiều, từ loãng đến đặc, thức ăn tăng dần theo từng lứa tuổi.

  Quan niệm ăn uống sai lầm của bà bầu khiến bé khó sinh thường

Bạn có thể tham khảo chế độ ăn cho trẻ từ 5-6 tháng như sau:

  • Bắt đầu ăn: Nên cho trẻ ăn thử bột loãng (tỷ lệ 1:10) với lượng bột khoảng ½ thìa cà phê.
  • Trong tuần thứ nhất: Cho trẻ ăn với lượng 1 thìa cà phê khẩu phần ăn.
  • Các tuần tiếp theo tiếp tục cho trẻ ăn bột loãng với lượng như vậy, khi bé đã quen thì bắt đầu tăng từ 1 bữa bột/ngày, lên 2 bữa bột/ngày, lên 3 bữa bột/ngày và sau đó nấu bột đặc dần cho trẻ ăn.

Trong thời gian đầu tập ăn, chủ yếu là cho bé làm quen với thìa và tập nuốt, nguồn dinh dưỡng vẫn là sữa.

Cách chế biến thức ăn dặm cho bé 5 đến 6 tháng:

Thịt, cá, và rau thường khó làm mịn hơn cháo, vì kiểu gì cũng thấy lợn cợn, nhất là thịt. Vì lẽ đó mà bước đầu mới tập ăn, khoảng 2 tuần đầu, chưa cần cho bé ăn đạm.

Cách làm tổng quát cho mọi loại thịt cá là:

  •  Lấy loại thịt nạc, cá trắng.
  •  Luộc thịt, cá lên, giữ nước dùng lại.
  •  Đối với cá: mềm hơn nên rây qua lưới. Sau đó hòa loãng ra bằng nước luộc. Thêm ít bột năng (hoặc bột sắn) đã hòa tan vào 1 chút nước, rồi hòa cùng bát cá. Quay vi sóng 20-30s. Nếu cẩn thận hơn thì đun lên, cách làm sánh tương tự.
  • Đối với thịt: khó mịn hơn cá, tuy nhiên cách làm như nhau, nếu khó rây thì đầu tiên giã qua thịt rồi rây.

Nếu làm nhiều cất đông thì có thể xay lẫn thịt và nước luộc chung bằng máy xay. Khó có thể làm thịt cá thật nhuyễn, kiểu gì cũng cảm thấy lợn cợn, nhưng các mẹ đừng lo, đó cũng là một bước để tăng độ thô. Nếu chưa cảm thấy yên tâm, thì hãy cho tỉ lệ nước dùng nhiều hơn, cá thịt ít hơn, bé sẽ nuốt dễ hơn, tuy nhiên chỉ 1 vài bữa đầu thôi.

Còn với loại nước uống hằng ngày có thể bạn nên cho bé uống ½ quả quýt ngọt pha loãng, có tác dụng làm mát và tăng sức đề kháng cho bé những ngày hè, hoặc bạn có thể bổ sung cho bé như quả bơ….

Giau đoạn ăn dặm rất quan trọng vì nó là thời gian bé bắt đầu tập làm người lớn, sữa mẹ cũng không còn đủ dinh dưỡng để cung cấp cho quá trình phát triển của bé nên bắt buộc phải bổ sung dinh dưỡng từ bên ngoài vào. Có rất nhiều kĩ thuật, cách thức cho bé từ 5 – 6 tháng tuổi ăn dặm nhưng những gì mecuteo.net cung cấp bên trên là những điều cơ bản nhất trong cách cho bé ăn dặm. Chúc mọi người nuôi con khỏe mạnh.